Vlaamse kinderopvang nog te duur en te complex voor kwetsbare gezinnen

De Gezinsbond en Caritas deden studie bij ouders, kinderopvangvoorzieningen en armoedeverenigingen over de toegankelijkheid van de kinderopvang

Sinds 2014 is het nieuwe decreet 'Opvang van baby's en peuters' uitgerold in Vlaanderen. Ondanks de geleverde inspanningen, is de kinderopvang voor een aantal gezinnen nog steeds te duur en te complex. Dat blijkt uit een studie van de Gezinsbond en Caritas, uitgevoerd bij ouders, kinderopvangvoorzieningen en armoedeverenigingen. Vooral de betaalbaarheid, de begrijpbaarheid en de bekendheid van de kinderopvang zijn struikelblokken. De Gezinsbond en Caritas vragen via een aantal aanbevelingen om nog sterker  in te zetten op de verdere bekendmaking en betaalbaarheid van de kinderopvang.

Kwetsbare gezinnen vinden moeilijker de weg

Sinds 1 april 2014 is het nieuwe decreet 'Opvang van baby's en peuters' uitgerold in Vlaanderen. Vele wijzigingen die met dit decreet samenhangen, zijn intussen goed voelbaar.

"Het bestellen-is-betalen-principe zorgt nog steeds voor moeilijke situaties. Vooral de toekenning van respijtdagen en het bedrag voor een niet-gerechtvaardigde afwezigheid vormen heikele punten. We horen regelmatig verhalen van ouders die bij een niet-gerechtvaardigde afwezigheid meer moeten betalen dan een dag waarop het kind naar de opvang gaat", aldus Lutgard Vrints van de Gezinsbond.

Voor Caritas en de Gezinsbond is het geen verrassing dat kwetsbare ouders sneller stoppen met de kinderopvang: "Bijna de helft van de kinderopvanginitiatieven merkt dat in de dagelijkse werking", zegt Thijs Smeyers van Caritas Vlaanderen. "Ouders kunnen de financiële kost van kinderopvang moeilijk dragen of ze kunnen het opvangplan niet meer volgen en haken af. Maar ook de onstabiele leefomstandigheden van het gezin spelen een grote rol. Ze verhuizen, hebben geen vaste job of volgen een opleiding die ze soms niet afmaken, waardoor de thuissituatie wijzigt en de nood aan kinderopvang verandert."

Meer inzetten op bekendheid en betaalbaarheid

Voor de Gezinsbond en Caritas is het belangrijk dat ook kwetsbare gezinnen toegang krijgen tot de kinderopvang, want uit onderzoek blijkt dat op die manier ouders en hun kinderen meer toekomstkansen krijgen. Om dat mogelijk te maken, vragen de Gezinsbond en Caritas om in te zetten op de bekendheid en betaalbaarheid van de kinderopvang. Zo zouden gerichte informatiecampagnes en lokale ontmoetingsmomenten tussen ouders drempelverlagend en informerend kunnen werken. Vooral naar nieuwkomers die niet vertrouwd zijn met het bestaande aanbod. Een lager minimumtarief moet de kinderopvang bovendien betaalbaar maken voor mensen met een zeer laag inkomen.

"Een laag standaard minimumtarief, rond 2 euro per dag, blijft de beste garantie voor mensen met een laag inkomen om aansluiting te vinden bij de kinderopvang. Want: de financiële drempel blijft te hoog voor kwetsbare gezinnen. Een dergelijk laag tarief moet automatisch worden toegekend, bijvoorbeeld op basis van het statuut verhoogde tegemoetkoming. Vandaag moet deze groep hiervoor opnieuw langs het OCMW", zegt Thijs Smeyers van Caritas Vlaanderen.

De sector kinderopvang staat alvast open voor kinderen uit kwetsbare gezinnen en is vragende partij voor meer ondersteuning en begeleiding om dit doel te bereiken. Op het werkterrein zijn overigens al goeie inspanningen geleverd: "Er wordt nu al goed samengewerkt met de Huizen van het Kind, het OCMW en de VDAB. Dat zijn organisaties die kwetsbare gezinnen naar de kinderopvang kunnen leiden", besluit Lutgard Vrints van de Gezinsbond.

"Kwetsbare gezinnen bereiken via warm onthaal en flexibele opvangplannen"

Elmer vzw organiseert buurtdiensten kinderopvang in 4 wijken in Brussel en is Centrum voor Inclusie voor het Brussels Gewest. De organisatie beschikt over een capaciteit van 160 gesubsidieerde plaatsen en biedt kinderopvang aan ouders die nood hebben aan occasionele, deeltijdse, voltijdse, kortdurende of urgentie-opvang. Elmer vzw ondersteunt de vraag van de Gezinsbond en Caritas om in te zetten op meer bekendheid en betaalbaarheid van de kinderopvang.
"Om kwetsbare gezinnen te bereiken in de kinderopvang is een warm onthaal, met uitgebreide informatie aan ouders onontbeerlijk. Bij de start wordt een opvangplan opgemaakt volgens de nood van de ouder, daarna kan de ouder op elk  moment aanpassingen vragen. Het is belangrijk om flexibel om te gaan met dat opvangplan en een beleid te voeren waar ook urgentie-opvang mogelijk is.," zegt Anne Lambrechts van Elmer vzw.

Contacteer ons
Kurt Jacobs PR coördinator, Gezinsbond
Thijs Smeyers Beleidscoördinator, Caritas Vlaanderen
Anne Lambrechts Coördinator, Elmer vzw
Kurt Jacobs PR coördinator, Gezinsbond
Thijs Smeyers Beleidscoördinator, Caritas Vlaanderen
Anne Lambrechts Coördinator, Elmer vzw
Over De Gezinsbond

De Gezinsbond is de grootste onafhankelijke gezinsvereniging van het land en verdedigt de belangen van álle gezinnen in Vlaanderen en Brussel. Het belang van de kinderen staat altijd voorop. De Gezinsbond kan daarvoor rekenen op de steun van meer dan 12.000 vrijwilligers en 150 personeelsleden. Meer dan 200.000 gezinnen zijn lid van de Gezinsbond.In 2020-2021 viert de Gezinsbond zijn 100-jarig bestaan.

Meer informatie: www.gezinsbond.be

Gezinsbond bestaat 100 jaar en viert dat tot eind 2021

  • De eerste sporen van de Gezinsbond vinden we terug in augustus 1920, in de vorm van een manifest
  • Het is dan in 1921 dat de Bond der Talrijke Gezinnen is opgericht, een pluralistische vereniging die zich als doel had de rechten te verdedigen van de vele grote gezinnen die ons land telde en die het niet gemakkelijk hadden
  • In 1960 werd de unitaire Bond opgesplitst in twee autonome verenigingen: de 'Bond van Grote en van Jonge Gezinnen' voor het Nederlandstalige en 'Ligue des Familles' voor het Franstalige landsgedeelte
  • Op 23 februari 2002 werd de naam Bond van Grote en Jonge Gezinnen officieel gewijzigd in ‘Gezinsbond’. We willen een BOND-genoot zijn op de weg die jij met je gezin aflegt
  • De Gezinsbond kan in 2021 rekenen op de steun van ruim 200.000 leden-gezinnen, ruim 12.000 vrijwilligers in 900 lokale afdelingen en ongeveer 150 personeelsleden
  • Elk jaar organiseren de vrijwilligers en afdelingen samen zo’n 8.000 activiteiten, goed voor meer dan 1 miljoen deelnemers
  • De Gezinsbond heeft verschillende magazines: De Bond, Brieven aan Jonge Ouders, BOTsing, Magazine voor Grootouders. Brieven aan Jonge Ouders wordt al meer dan 40 jaar lang gratis bezorgd aan ouders van alle pasgeboren kinderen
  • De Gezinsbond werkt samen met ongeveer 2.000 spaarhandelaars
  • Verschillende organisaties vloeiden voort uit de werking van de Gezinsbond: AFYA (jeugdvakanties), Gezinssport Vlaanderen (sportieve gezinsvakanties, sportactiviteiten), Gezinsvakantie_Familiatours (gezinsvakanties), Vlaams en Brussels Woningfonds (voordelige hypothecaire leningen/ renteloze huurwaarborgleningen), Kenniscentrum Gezinswetenschappen (Odisee)

Meer informatie: www.100jaargezinsbond.be

De Gezinsbond
Troonstraat 125
1050 Brussel