Skip to Content

Familierekening: mooi op papier, maar de uitdagingen liggen anders

Reactie van de Gezinsbond op het voorstel van Simon Ghiotto (Itinera Institute) om gezinsverloven te vervangen door een familierekening

In De Morgen van 21 november pleit Simon Ghiotto van Itinera Institute ervoor om de gezinsverloven (moederschapsverlof, geboorteverlof, ouderschapsverlof, adoptieverlof… ) te vervangen door een familierekening. Dat is een korf verlof als recht van het kind. Ouders mogen die korf verdelen onder elkaar, uitdelen aan anderen, en opnemen op het moment die hen het beste past.

Ghiotto verwijst naar het Zweedse model als grote voorbeeld: ouders verdelen er 480 dagen verlof per kind onder elkaar in de eerste vier levensjaren met een klein korfje dat bestemd is tot het kind 12 jaar wordt. Het gezin zal maar recht hebben op het volledige pakket verlofdagen als beide ouders het verlof onder elkaar verdelen. Hoe gelijker het verlof verdeeld is, hoe hoger de uitkering tijdens het verlof. Die uitkering is trouwens voor het grootste deel gelijk aan het arbeidsinkomen.

De waardering voor het Zweedse systeem kunnen we alleen maar bijtreden. Het is fantastisch dat hun excellente verlofstelsel ook nog eens samengaat met een afdwingbaar recht op kwaliteitsvolle kinderopvang, arbeidsuren die afgestemd zijn op het gezin, onbeperkt familiaal verlof bij ziekte van het kind enzovoort. Al deze aspecten samen dragen zeker bij tot de arbeidsmarkt, de productiviteit, het welbevinden van werknemers én kinderen en de tewerkstellingsgraad van mannen én vrouwen. Het Zweedse gezinsbeleid hier kopiëren, we tekenen er onmiddellijk voor. De vrijheid en flexibiliteit die het systeem van Ghiotto met zich meebrengen, ogen mooi. Want keuzevrijheid klinkt goed. En ouderschapsverlof opnemen in dagen, waarom ook niet? Voor het geboorteverlof is dat trouwens ook al het geval. Zelfs binnen het moederschapsverlof heb je een zekere vorm van flexibiliteit.

Ons huidig systeem dan maar in het jasje van de familierekening gieten? Volgens Ghiotto een mooie stap in de Zweedse richting, maar daar maken we toch graag een paar kanttekeningen bij. Ten eerste: dat systeem is veel minder flexibel dat wat Ghiotto laat uitschijnen. Ook daar ligt vast wie wanneer wat mag opnemen en binnen welke periode. Ten tweede, laat ons er geen doekjes om winden: in ons land liggen de uitdagingen voor het verlof rond de geboorte elders dan bij de keuzevrijheid. Wij zien er drie. De duur van het verlof, de vergoeding én het feit dat nog niet iedere werknemer zijn gezinsverlof kan opnemen. Gezinnen zijn bijna unaniem: het verlof rond de geboorte is te kort. De uitkering van het ouderschapsverlof is te laag om toegankelijk te zijn voor ieder gezin. En tenslotte, nog teveel vrouwen hebben te maken met discriminatie bij zwangerschap, nog teveel vrouwen en mannen krijgen impliciet te horen dat ouderschapsverlof opnemen niets voor hen is. Mannen trouwens meer dan vrouwen. Een korf vrij op te nemen tijd door eender wie op eender welk moment negeert de druk die een werknemer kan voelen én de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen die onze arbeidsmarkt en samenleving nog steeds kenmerkt.

En dus: de familierekening lijkt op papier een mooi systeem, maar de uitdagingen in ons land liggen elders. Meer geboorteverlof voor vaders en meemoeders bijvoorbeeld, én de uitbreiding van het geboorteverlof naar zelfstandigen zodat ook zij hun belangrijke rol in de eerste periode kunnen opnemen. 10.600 personen tekenden de petitie van de Gezinsbond en de Vrouwenraad voor 20 in plaats van 10 dagen geboorteverlof die we vandaag (22 november) bezorgen aan Alexander De Croo (Open VLD). Hij pleit in zijn boek ‘De eeuw van de vrouw’ ook voor meer vaderschapsverlof, en verwijst als inspiratiebron naar het Ijslands model (drie maanden moederschapsverlof, drie maanden vaderschapsverlof en drie maanden te verdelen over beide ouders). Waarom niet? Ook dat zou al een mooie stap vooruit zijn in vergelijking met het huidige Belgische model. We zijn benieuwd welke stappen er de komende maanden en jaren worden gezet voor betere gezinsverloven.

Lutgard Vrints
Studiedienst Gezinsbond

Contacteer ons
Lutgard Vrints Attachee studiedienst, Gezinsbond
Lutgard Vrints Attachee studiedienst, Gezinsbond
Over De Gezinsbond

De Gezinsbond is de grootste onafhankelijke gezinsvereniging van het land en verdedigt de belangen van álle gezinnen in Vlaanderen en Brussel. Het belang van de kinderen staat altijd voorop. De Gezinsbond kan daarvoor rekenen op de steun van meer dan 12.000 vrijwilligers en 150 personeelsleden. Meer dan 200.000 gezinnen zijn lid van de Gezinsbond.In 2020-2021 viert de Gezinsbond zijn 100-jarig bestaan.

Meer informatie: www.gezinsbond.be

Gezinsbond bestaat 100 jaar en viert dat tot eind 2021

  • De eerste sporen van de Gezinsbond vinden we terug in augustus 1920, in de vorm van een manifest
  • Het is dan in 1921 dat de Bond der Talrijke Gezinnen is opgericht, een pluralistische vereniging die zich als doel had de rechten te verdedigen van de vele grote gezinnen die ons land telde en die het niet gemakkelijk hadden
  • In 1960 werd de unitaire Bond opgesplitst in twee autonome verenigingen: de 'Bond van Grote en van Jonge Gezinnen' voor het Nederlandstalige en 'Ligue des Familles' voor het Franstalige landsgedeelte
  • Op 23 februari 2002 werd de naam Bond van Grote en Jonge Gezinnen officieel gewijzigd in ‘Gezinsbond’. We willen een BOND-genoot zijn op de weg die jij met je gezin aflegt
  • De Gezinsbond kan in 2021 rekenen op de steun van ruim 200.000 leden-gezinnen, ruim 12.000 vrijwilligers in 900 lokale afdelingen en ongeveer 150 personeelsleden
  • Elk jaar organiseren de vrijwilligers en afdelingen samen zo’n 8.000 activiteiten, goed voor meer dan 1 miljoen deelnemers
  • De Gezinsbond heeft verschillende magazines: De Bond, Brieven aan Jonge Ouders, BOTsing, Magazine voor Grootouders. Brieven aan Jonge Ouders wordt al meer dan 40 jaar lang gratis bezorgd aan ouders van alle pasgeboren kinderen
  • De Gezinsbond werkt samen met ongeveer 2.000 spaarhandelaars
  • Verschillende organisaties vloeiden voort uit de werking van de Gezinsbond: AFYA (jeugdvakanties), Gezinssport Vlaanderen (sportieve gezinsvakanties, sportactiviteiten), Gezinsvakantie_Familiatours (gezinsvakanties), Vlaams en Brussels Woningfonds (voordelige hypothecaire leningen/ renteloze huurwaarborgleningen), Kenniscentrum Gezinswetenschappen (Odisee)

Meer informatie: www.100jaargezinsbond.be

De Gezinsbond
Troonstraat 125
1050 Brussel