Europese KIDS Act bevat veel goede elementen, maar Gezinsbond waarschuwt:
Maak van ouders geen digitale politieagenten, en hou voldoende rekening met de rechten van kinderen. Ook op vlak van privacy.
De Gezinsbond reageert tevreden: de Europese Commissie wil kinderen en jongeren beter beschermen in de digitale wereld. “De voorgestelde EU KIDS Act houdt de technologiebedrijven terecht aan hun verantwoordelijk. Kinderen hebben recht op een veilige digitale wereld, maar ook op privacy en participatie. Platformen strenger reguleren en kinderen beter begeleiden is belangrijk. Al willen we ook waarschuwen dat ouders en opvoeders niet mogen opdraven als digitale politieagenten”, zegt Katrien Beeusaert, algemeen directeur van de Gezinsbond.
Techbedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen
Het voorstel van de EU-commissie houdt rekening met de genuanceerde aanbevelingen van het expertenadvies3 dat deze zomer werd bekend gemaakt. “Dat is goed nieuws want het beleid moet proportioneel en haalbaar zijn om effectief te zijn. Met een totale socialmediaban tot 16 jaar schoot de maatregel anders zijn doel voorbij. We moeten vertrekken van de kinderrechten en kindnorm”, zegt Beeusaert. “Het is goed dat techbedrijven zélf gaan moeten bewijzen dat hun producten veilig zijn voor kinderen vooraleer ze mogen worden aangeboden in de EU.”
De Gezinsbond vindt het ook een goede zaak dat de maatregelen ook van toepassing zijn op online games, videoplatforms en AI-toepassingen. “De maatregelen moeten zover reiken als de digitale wereld van onze kinderen”, zegt Beeusaert.
Ouderlijk toezicht & mediawijsheid
Het plan roept toch ook enkele vragen op. Zo zouden ouders een grotere rol krijgen in het begeleiden en controleren van het sociale mediagedrag van kinderen jonger dan 15 jaar. Maar de Gezinsbond waarschuwt dat het Kinderrechtenverdrag ook heel duidelijk is dat het recht op privacy ook online geldt. “We zijn dus benieuwd naar de verdere uitwerking. Het lijkt ons heel arbitrair om de dagelijkse schermtijd vanuit de overheid te beperken tot 1 uur. Vanuit Veilig Online, initiatief van de Gezinsbond en Child Focus, raden we ouders net aan om hier zelf – en in overleg met hun kinderen- over te beslissen. We vragen ons ook af of die beperkte schermtijd dan per kind of toestel is, en hoe ze dit willen controleren.”
Als er naar ouders wordt gekeken voor dergelijk toezicht vindt de Gezinsbond ook dat er moet gekeken worden naar de participatiemogelijkheden voor kinderen en jongeren van ouders die zelf onvoldoende digitale kennis hebben. Niet elk kind of ouder vertrekt van dezelfde startpositie maar alle kinderen hebben recht op veilige online participatie.
Conclusie
“We kijken uit naar hoe de EU het leeftijdsvertificatiesysteem zal verbeteren. Want wat tot nu toe ontwikkeld werd, is onvoldoende veilig gebleken. Het is heel goed dat techbedrijven eindelijk hun verantwoordelijkheid moeten dragen. Al moeten we ook echt blijvend inzetten op mediawijsheid bij (groot)ouders, opvoeders, leerkrachten én kinderen en jongeren. Enkel zo gaat de KIDS Act ook echt een verschil kunnen maken. Deze voorlopige aankondigingen zorgen tot ze in werking treden ook voor verwarring binnen de huiskamers. De overheid kan hier een rol opnemen door nu al een goede informatiecampagne op te zetten”, besluit Beeusaert.